Co to jest odporność i dlaczego jej potrzebujemy?

Słowo „odporność” pochodzi od łacińskiego słowa immunitas. Odporność jest definiowana jako zdolność organizmu do obrony przed różnymi chorobami. Kiedy system odpornościowy działa prawidłowo, organizm jest chroniony przed drobnoustrojami chorobotwórczymi, takimi jak wirusy, bakterie, pleśnie i pasożyty. Odporność chroni nas również przed wpływem alergenów, komórek nowotworowych i martwych komórek. Zadania układu odpornościowego są bardzo kompleksowe, ale jego podstawową rolą jest utrzymanie równowagi wewnętrznej organizmu i zapewnienie mu ochrony przed szkodliwymi czynnikami.

Odporność jest mechanizmem obronnym organizmu

Układ odpornościowy składa się z komórek i narządów, współpracujących między sobą dla ochrony organizmu przed czynnikami zewnętrznymi. Struktury układu immunologicznego znajdują się w całym ciele, i wraz z nerwami, sercem, systemem mięśniowo-szkieletowym i przewodem pokarmowym, zapewniają właściwe funkcjonowanie całego organizmu. Układ odpornościowy działa w oparciu o złożoną i dynamiczną sieć przekaźników. Gdy komórki immunologiczne wchodzą w kontakt z ciałem obcym, wytwarzają substancje chemiczne, które umożliwiają im takie regulowanie ich własnego rozwoju, aby aktywizować inne komórki oraz skierować je do zaatakowanych obszarów ciała. Jeśli układ odpornościowy zawodzi lub organizm jest osłabiony wzrasta podatność na różne choroby. Osłabiona odporność oznacza częste przeziębienia, nawracające zakażenia lub infekcje.

Odporność wrodzona i nabyta

Nasz układ odpornościowy składa się z dwóch linii obrony: odporności wrodzonej i odporności nabytej.

Odporność wrodzona jest pierwszą linią obrony organizmu. Jest uwarunkowana genetycznie, a tym samym naturalna i nieswoista. Od momentu narodzin odporność wrodzona chroni nas przed szkodliwymi substancjami, pochodzącymi z otoczenia, a także przed różnymi drobnoustrojami chorobotwórczymi. Funkcjonowanie odporności wrodzonej wspierają także komórki krwi, które są w stanie działać na miejscu kontaktu z obcym mikroorganizmem. Jednymi z głównych barier są skóra i błony śluzowe, które w pierwszej kolejności stanowią ochronę organizmu przed patogenami.


Odporność nabyta jest swoista i stanowi drugą linię obrony organizmu.

Ten typ odporności rozwija się przez całe życie dzięki kontaktom z antygenami, takimi jak np. bakterie. Funkcjonowanie odporności nabytej jest oparte na skomplikowanym systemie komórek oraz białek zwanych przeciwciałami.

Odporność nabyta i jej działanie nie są aktywowane natychmiast po kontakcie układu odpornościowego z antygenem, ale dopiero po jakimś czasie. Okres od kontaktu z antygenem do rozwoju odporności jest ważny dla podziału i różnicowania odpowiednich komórek oraz dla produkcji przeciwciał.